9 Ocak, 2019

Hüseyin Örs Gürcistan'a yapılan çimento ihracatı hakkında araştırma önergesi

 

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

       ANKARA

 

 

         “Türkiye’den Gürcistan’a Çimento İhracatı ile İlgili Sektörde Yerinde İnceleme Yapmak Suretiyle Bu Sektörün Sorunları, Geleceği ve Alınması Gereken Önlemlerin Araştırılması” için Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105.  Maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim. 09.01.2019

Hüseyin ÖRS

           Trabzon Milletvekili

 

GEREKÇE

 

            Doğu Karadeniz bölgemizin en önemli ihraç pazarlarından biri sınır komşumuz Gürcistan olup, bölgemizden bu ülkeye ihraç edilen ürünlerin büyük kısmını inşaat ve yapı malzemeleri oluşturmaktadır. Artvin, Rize ve Trabzon illeri ihracatçılarımızın inşaat malzemeleri sektöründe en öncelikli pazarı olan Gürcistan’a; yıllık bazda 200 bin ton karşılığı 10 milyon dolar civarında çimento ihracatı gerçekleştirilmiştir. Bu sektör grubunda ihraç ettiğimiz ürünler arasında çimento ayrı bir önem arz etmektedir.  Ancak, serbest ticaret anlaşması imzaladığımız ve dünya ticaret örgütü üyesi olan Gürcistan’ın, Temmuz 2018 ayından itibaren Türk menşeli çimentoya uygulamış olduğu örtülü ambargo ve tarife dışı engel nedeniyle çimento ihracatımız tamamıyla durmuştur.

            Bu alanda faaliyet gösteren ve çimento ihracatına yönelik araç, gereç, ekipman ve depo yatırımı yaparak bu yatırımlara önemli sermaye bağlayan ihracatçılarımız büyük sıkıntıya düşerek mağdur olmuştur.  Gürcistan; temmuz ayı itibariye Türk çimentosuna analiz zorunluluğu getirerek, bu uygulama ile ülkeye giriş yapacak her ihracat partisi ürünün analizini talep etmektedir.  Analiz için Gürcistan gümrüğüne giriş yapan taşıtlar bekletilerek, belirsiz süre içinde Tiflis’ten gelen eksperlerin aldığı numuneler analize gönderilmektedir.  Analizler en erken 28 günde çıkmakta ve bu süre içinde çimento yüklü taşıtlar beklemeye devam etmekte ve ürünlerin gümrük denetiminde bir depoya boşaltılması talep edilmektedir. Çimento ihracatımız; dökme şeklinde; ağırlıklı olarak özel donanımlı “silobas” taşıtlarla yapıldığı için araçların 28 gün boyunca gümrüğe bağlı kalması; ihracatçımızın mağduriyetine ve maliyet artışına sebep olmaktadır. Devletten çözüm bekleyen ihracatçımıza bugüne kadar çözüm üretilememiş, yetkili bakanlıklar Gürcistan’a “ne yapıyorsun? Türkiye’ye bu engeli neden çıkarıyorsun?” dahi dememiştir.

            Gürcistan’ın; ülkemiz dışında Ermenistan, İran ve Azerbaycan’dan ithal ettiği çimentoya hiçbir kısıtlama uygulamadığı, bu uygulamayı sadece Türk menşeli çimentoya uyguladığı iddia edilmektedir. İhracatçılarımız tarafından gerek Tiflis büyükelçiliğimiz ve gerekse ticaret müşavirliğimiz nezdinde yapılan girişimlere Gürcistan tarafından kayıtsız kalınmış, sorunun çözümüne yönelik hiçbir adım atılmamıştır.  Bölgemizin Gürcistan’a ihracatımızda önemli ihraç kalemi olan çimento ihracatımıza getirilen bu tarife dışı kısıtlama, bölge ekonomisi ve ihracatımıza büyük darbe vurmaktadır.

            Gürcistan ile karşılıklı olarak, ticaretteki engellerin kaldırılması, gümrük vergilerinde indirim ve bir kısmının tamamen kaldırılmasını sağlayan yani ticareti kolaylaştırmak adına serbest ticaret anlaşmamız bulunmaktadır.

            Ülke olarak Gürcistan’ın hiçbir ürününe engel koymamamıza rağmen, Gürcistan Türk çimentosuna ambargo uygulamaktadır. Ülkeler arasındaki ilişkilerde mütekabiliyet denen bir kural vardır. Yani “bana ne uygularsan, ben de sana aynısını uygularım.”

            Bu nedenle; ilgili bakanlıklarımız bir an önce devreye girerek,  serbest ticaret anlaşması imzaladığımız Gürcistan’ın Türk çimentosuna getirmiş olduğu örtülü ambargonun kaldırılması için ivedilikle girişimlerde bulunmalı, serbest ticaret kuralları çerçevesinde ihracat yapılması sağlanmalıdır.