21 Ocak, 2019

Aydın Adnan Sezgin Amatör Denizci Belgesi Hakkında Soru Önergesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA 

 

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Mehmet Cahit Turhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.  

Saygılarımla. 21.01.2019 

 

Aydın Adnan SEZGİN 

Aydın Milletvekili 

 

“Özel Teknelerin Donatımı ve Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 14 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.  

Bu kapsamda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın “denizci millet, denizci ülke” hedefinin gerçekleşmesi için 2023 yılına kadar 1 milyon kişinin “Amatör Denizci Belgesi” (ADB) sahibi kılınması amacıyla bu belgenin alınmasını teşvik edici ve kolaylaştırıcı mahiyette, bugüne kadar “Gemi Adamı Sınav Merkezi” tarafından düzenlenen kursların ve ADB sınavlarının düzenlenmesi yetkisinin liman başkanlıklarına da verildiği, “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Deniz ve İçsular Düzenleme Genel  Müdürlüğü’nün 24 Ekim 2018 tarihli “Amatör Denizci Eğitim ve Sınavlarına İlişkin Uygulama Talimatı”ndan anlaşılmaktadır. 

Yönetmeliğe göre, Amatör Denizci Belgesi almak için Bakanlığınız tarafından düzenlenecek sınava katılmak gerekmektedir. ADB sahibi olmadığı halde özel tekne kullanan kişilere 1000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmaktadır.  

Sadece KBB ve göz doktorlarından alınacak rapor ile, zorunlu herhangi bir eğitim olmaksızın, 50 soruluk yazılı bir sınavdan alınacak nota bağlı olarak bu belgenin alınmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır. 

Oysa, ADB ve benzeri denizcilik ehliyetleri konusunda tüm dünyada başlıca referans kabul edilen Büyük Britanya’daki “Royal Yacht Association” tarafından verilen ve amatör yelkenli denizcilikte başlangıç ehliyeti kabul edilen “ehil mürettebat” (competent crew) ehliyeti almak için bile asgari 3-4 günlük fiili deniz üstü eğitim gereklidir.  

Tek başına tekne yönetmeye imkan sağlayan “gündelik kaptan” (day skipper) ehliyetini almak ise, yeterli teorik kurslardan ve telsiz kullanma eğitiminden geçtikten sonra, fiili olarak gece ve gündüz seyirlerini de kapsayan asgari 5 günlük deniz seyir eğitimi gerektirmektedir.  

Üç tarafı denizlerle çevrili yarımada üzerinde kurulu ve 7333 km. kıyı uzunluğuyla 195 ülke arasında 18. sırada bulunan ülkemizde, denizciliği teşvik amacıyla girişimler yapılması olumludur. Ancak, tanımı gereği tamamına yakını deniz ortamında gerçekleşen, özel amaçlı da olsa seyrüsefere ve tekne yönetimine ilişkin  faaliyetlerin üstlenilmesi için gerekli ciddi eğitimin görülmesi, bu faaliyetlerin güvenli bir şekilde sürdürülmesinin ön şartıdır.  

Bu çerçevede, ADB belgesi için zorunlu eğitimin uluslararası ölçülere göre saptanmış ve uygulama boyutunu da içeren bir program olarak şekillendirilmesi gerekmektedir. Böyle bir zorunlu eğitim programı hem denizcilerin kişisel güvenliği hem de denizlerimizde ve uluslararası sulardaki seyrüsefer güvenliği açısından elzemdir.  

Bu çerçevede; 

  1. Ülkemizde 1 milyonun üzerinde amatör denizci belgesi sahibi kişi bulunmasına yönelik bir hedef olduğu ve bu doğrultuda niteliğin hem mevzuat hem uygulama bağlamında göz ardı edildiğine dair ciddi iddia ve şikayetler mevcuttur. Bu iddialar doğru mudur? 

  1. Binlerce yıllık tecrübeye dayalı denizcilik teamülünü ve seyir kurallarını asgari ölçüde bile olsa uygulaması beklenen denizcilerin, liman başkanlıklarınca düzenlenecek birkaç saatlik teorik kursla gerekli birikimi sağlamaları, Bakanlığınıza göre mümkün müdür? 

  1. Gerektiği ölçüde ciddi bir zorunlu denizcilik eğitimi sağlanmaksızın amatör denizcilik belgesi verilmesi imkanı yaratılırken, ulusal ve uluslararası sularda seyir güvenliğine yönelik riskler değerlendirilmiş midir?  

  1. Belgelerin verilmesi sürecinde bu risklere yönelik ne gibi tedbirler alınmaktadır? 

  1. Amatör denizci belgesi sahibi kişi sayısını 1 milyona çıkartmak amacıyla 800.000 kadar yeni ADB dağıtılması halinde, yetersiz eğitim almış binlerce kaptanın denizlerimizde ve uluslararası sularda yaratacağı riske karşı seyrüsefer güvenliği ile, bu kaptanların yönettiği teknelerde bulunan yolcuların can emniyeti bakımından yaratabilecekleri  muhtemel tehlikeleri asgariye indirmek için Bakanlığınız hangi kontrol tedbirlerini almayı düşünmektedir. 

  1. 14 Eylül 2018 tarihinden bu yana kaç kişiye ADB verilmiştir? 

  1. Sözkonusu belgenin verilmesinin bu kadar basit bir süreç izlenerek gerçekleştirilmesinin nedeni nedir? Amatör denizci sayısının denetimsiz bir şekilde artmasından ne gibi bir fayda umulmaktadır? 

  1. Karayolları sürücü belgelerinin verilmesinde, son derece yerinde bir şekilde, yüksek hassasiyet sergilenmekteyken, amatör denizcilik belgelerinin verilmesinde izlenen bu özensiz tutumun nedeni nedir? Bakanlığınız, deniz ulaşımında herhangi bir güvenlik riski olmadığı değerlendirmesini mi yapmaktadır? 

  1. Bakanlığınız, denizciliğimizin geliştirilmesi amacıyla tekne sahipliği ve barınak konularında iyileştirmeler sağlanması için hangi somut tedbirleri almayı planlamaktadır?